Eisen: Wierkung, Dagesbedarf an Eisenpräparater am Verglach

Eisen ass e liewensnoutwendegt Spuerenelement, dat zur normaler Bildung vu roude Bluttkierpercher, zum Sauerstofftransport an zu engem normalen Energiestoffwiessel bäidréit. Et kënnt an déiereschen a planzleche Liewensmëttel vir, gëtt doraus awer ënnerschiddlech gutt opgeholl. Wéi vill Eisen all Dag gebraucht gëtt, hänkt besonnesch vum Alter, vum Geschlecht a vu méigleche Bluttverloschter of. Eisenpräparater enthalen ënnerschiddlech Verbindunge wéi Eisenbisglycinat an Eisensulfat. Eng zousätzlech Annam ass awer net grondsätzlech néideg a soll bei engem Verdacht op e Mangel medezinesch ofgekläert ginn.

Wéi eng Wierkung huet Eisen am Kierper?

Eisen ass e Bestanddeel vum roude Bluttfaarfstoff Hämoglobin a vum Muskelprotein Myoglobin. Ausserdeem gëtt et fir verschidden Enzymer a Stoffwiesselprozesser gebraucht.

An der Europäescher Unioun sinn ënner anerem follgend gesondheetsbezunnen Angaben zougelooss:

• Eisen dréit zur normaler Bildung vu roude Bluttkierpercher an Hämoglobin bäi.
• Eisen dréit zu engem normale Sauerstofftransport am Kierper bäi.
• Eisen dréit zu engem normalen Energiestoffwiessel bäi.
• Eisen dréit zur Reduktioun vu Middegkeet an Ermüdung bäi.
• Eisen dréit zu enger normaler Funktioun vum Immunsystem bäi.
• Eisen dréit zu enger normaler kognitiver Funktioun bäi.

Dës Angaben gëlle fir Liewensmëttel, déi déi gesetzlech Viraussetzungen als Eisenquell erfëllen. Eng zousätzlech héich Eisenzoufuhr verbessert bei enger scho genuch héijer Versuergung net automatesch d'Konzentratioun, den Energieniveau oder déi sportlech Leeschtungsfäegkeet.

Wéi vill Eisen brauch een all Dag?

Déi Däitsch Gesellschaft fir Ernärung (DGE) huet hir Referenzwäerter fir Eisen 2024 aktualiséiert. Déi recommandéiert deeglech Zoufuhr ënnerscheet sech jee no Liewensphas.

Persounegrupp	Eisen pro Dag
Erwuesse Männer ab 19 Joer	11 mg
Frae mat Menstruatioun	16 mg
Méi jonk Fraen ouni Menstruatioun	11 mg
Fraen no der Menopaus	14 mg
Schwanger Fraen	27 mg
Fraen no der Gebuert, onofhängeg dovun, ob si nieren	16 mg

D'Wäerter bezéie sech op déi gesamt Eisenzoufuhr aus Liewensmëttel a gegebenefalls Ergänzungspräparater. Si si keng Recommandatioun, dës Quantitéiten zousätzlech als Supplement anzehuelen.

E méi héije Besoin wärend der Schwangerschaft soll individuell medezinesch beurteelt ginn. Déi méi héich Recommandatioun fir d'Zoufuhr bedeit net automatesch, datt eng entspriechend Quantitéit un Eisen ouni Ënnersichung als Zousaz ageholl soll ginn.

Wéi eng Liewensmëttel enthalen vill Eisen?

Zu den Eisenquelle gehéieren Hülsefriichten, Vollkarprodukter, Nëss, Som a Fleesch. Déi tatsächlech opgeholl Eisenquantitéit hänkt nieft dem Gehalt och vun der Zesummesetzung vun der ganzer Moolzecht of.

Déi folgend Tabell weist Beispiller aus de Liewensmëttelberechnunge vun der DGE:

Liewensmëttel	Portioun	Eisen ongeféier
Huewerflacken	65 g	2,9 mg
Lënsen, gegart	125 g	3,3 mg
Kidneybounen, Konserv	125 g	3,3 mg
Blatspinat, gegart	60 g	2,2 mg
Rëndsgehacktes	120 g	3,6 mg

Dës Wäerter déngen als Orientéierung. Si beschreiwen den Eisengehalt vun de Liewensmëttel, net d'Quantitéit, déi de Kierper tatsächlech ophëlt.

Hämeisen an Net-Hämeisen: Wat ass den Ënnerscheed?

Eisen aus Liewensmëttel gëtt haaptsächlech an zwou Formen ënnerscheet:

Eegenschaft	Hämeisen	Net-Hämeisen
Typesch Quellen	Fleesch a Fësch	Hülsefriichten, Getreide, Geméis an aner Liewensmëttel
Opnam	An der Reegel besser verfügbar	Méi staark vun anere Bestanddeeler vun der Narung ofhängeg
Afloss vu Vitamin C	Manner Bedeitung	Kann d'Opnam verbesseren

Hämeisen ass un de Bluttfaarfstoff respektiv u Muskelproteinne gebonnen. Net-Hämeisen kënnt virun allem a planzleche Liewensmëttel vir, ass awer och e Bestanddeel vun Déiereprodukter.

Bei enger vegetarescher oder veganer Ernärung ass eng ausräichend Eisenversuergung méiglech. Dofir si besonnesch d'Auswiel vun de Liewensmëttel an d'Kombinatioun vu verschiddene Bestanddeeler vun der Narung wichteg.

Wéi verbessert Vitamin C d'Eisenopnam?

Vitamin C erhéicht d'Opnam vun Net-Hämeisen. Dëst ass eng an der Europäescher Unioun zougeloosse gesondheetsbezunnen Ausso.

Eng eisenhalteg Moolzecht kann dofir mat Vitamin-C-räiche Liewensmëttel kombinéiert ginn. Beispiller sinn:

• Lënse mat roudem Paprika
• Huewerflacke mat schwaarze Kréischelen
• Bouneplate mat Brokkoli
• Vollkarbrout mat frëschem Geméispaprika

En zousätzlecht Vitamin-C-Präparat ass dofir net onbedéngt néideg. Och gewéinlech Liewensmëttel kënne genuch Vitamin C liwweren.

Wat hemmt d'Eisenopnam?

Verschidde Bestanddeeler vun der Narung kënnen d'Opnam vun Net-Hämeisen beaflossen.

Kaffi a schwaarzen Téi

Polyphenolen aus Kaffi a schwaarzem Téi kënnen d'Eisenopnam reduzéieren, wa se kuerz virun, wärend oder no enger eisenhalteger Moolzecht consomméiert ginn.

Bei enger Ernärung, déi haaptsächlech planzlech Eisenquellen enthält, kann et sënnvoll sinn, Kaffi oder schwaarzen Téi net direkt zu den Haaptmoolzechten ze drénken.

Phytat aus Vollkarprodukter an Hülsefriichten

Phytat kann Eisen am Verdauungstrakt bannen a seng Opnam reduzéieren. Gläichzäiteg gehéiere Vollkarprodukter an Hülsefriichten zu de wichtege planzlechen Eisenquellen.

Aweechen, Keimen a Fermentéiere kënnen de Phytatgehalt reduzéieren. Op nährstoffräich Vollkarprodukter soll dofir net grondsätzlech verzicht ginn.

Eisenbisglycinat vs. Eisensulfat: Wéi eng Ënnerscheeder gëtt et?

Eisenpräparater enthalen ënnerschiddlech cheemesch Verbindungen. Si ënnerscheede sech ënner anerem am Undeel un elementaarem Eisen, an de Käschten an deelweis an der Verdréiglechkeet.

Eisenverbindung	Wichteg Eegenschaften
Eisenbisglycinat	Eisen u Glycin gebonnen; a bestëmmte Studie besser Verdréiglechkeet
Eisensulfat	Gutt ënnersicht Eisensalz, dat dacks a medezineschen Eisenpräparater agesat gëtt
Eisenfumarat	Eisenverbindung mat engem relativ héijen Undeel un elementaarem Eisen
Eisengluconat	Eisenverbindung mat engem méi niddregen Undeel un elementaarem Eisen wéi zum Beispill Eisenfumarat

Eisenbisglycinat

Bei Eisenbisglycinat ass Eisen un d'Aminosaier Glycin gebonnen. Dës chelatéiert Verbindung gëtt a verschiddenen Nahrungsergänzungsmëttel benotzt.

Verschidde Studie weisen eng besser Verdréiglechkeet am Verglach mat bestëmmten traditionelle Eisensalzer. Eng systematesch Iwwersiichtsaarbecht huet zum Beispill bei schwangere Fraen, déi Eisenbisglycinat geholl hunn, manner Mo-Daarm-Beschwerde festgestallt wéi bei deenen, déi déi verglachen Eisenpräparater geholl hunn.

D'Resultater loossen sech awer net onageschränkt op all Bevëlkerungsgruppen, Produkter an Doséierungen iwwerdroen. Eng generell Iwwerleeënheet ass wëssenschaftlech net genuch beluecht.

Eisensulfat

Eisensulfat ass e gutt ënnersicht Eisensalz, dat dacks a medezinesche Präparater fir d'Behandlung vun enger medezinesch festgestallter Ënnerversuergung mat Eisen agesat gëtt.

D'American Gastroenterological Association recommandéiert Eisensulfat an hirer klinescher Stellungnam vun 2024 ënner anerem wéinst de vergläichsweis niddrege Käschten als eng gëeegent Form.

D'Auswiel vun engem medezineschen Eisenpräparat soll sech no der Diagnos, der néideger Eisenquantitéit an der individueller Verdréiglechkeet riichten.

Wat bedeit elementaart Eisen op der Verpackung?

D'Quantitéit vun enger Eisenverbindung ass net identesch mat der enthale Quantitéit u rengem Eisen.

E Präparat kann zum Beispill eng bestëmmte Quantitéit Eisenbisglycinat enthalen, vun där nëmmen en Deel op elementaart Eisen entfällt. De Rescht gehéiert zu der cheemescher Verbindung.

Fir de Produktverglach ass dofir déi deklaréiert Eisenquantitéit a Milligramm pro empfoleener Dagesportioun entscheedend.

Den EU-Nährstoffreferenzwäert (NRV) fir Eisen läit bei 14 mg. Dëse Kennzeechnungswäert déngt der eenheetlecher Duerstellung op Liewensmëttelverpackungen an ass weder eng allgemeng Recommandatioun fir d'Supplementéierung nach eng sécher Héchstquantitéit.

Wéini sinn Eisenpräparater sënnvoll?

Eng zousätzlech Eisenzoufuer ass net fir all Mënsch néideg. Bei enger ausgeglachener Ernärung kann den deegleche Bedarf dacks duerch gewéinlech Liewensmëttel gedeckt ginn.

En erhéichte Risiko fir eng net genuchend Eisenversuergung besteet ënner anerem bei staarke Menstruatiounsbluddungen, an der Schwangerschaft, bei heefege Bluttspenden a bestëmmte Krankheeten. Och bei enger vegetarescher oder veganer Ernärung sollt besonnesch op d'Versuergung opgepasst ginn.

Bei engem Verdacht op Eisenmangel ass eng Ofklärung duerch en Dokter sënnvoll. Dobäi kënnen ënner anerem Ferritin, Hämoglobin a weider Bluttwäerter berücksichtegt ginn. Eenzel Laborwäerter mussen am Zesummenhang mam Gesondheetszoustand beurteelt ginn.

Eng eegestänneg Annam vun héich doséiertem Eisen kann d'Ofklärung vun der eigentlecher Ursaach verzögeren a gesondheetlech Risike mat sech bréngen.

Wéi vill Eisen sollt en Nahrungsergänzungsmëttel enthalen?

D'Bundesinstitut fir Risikobewäertung (BfR) recommandéiert fir Nahrungsergänzungsmëttel virsiichtshallwer héchstens 6 mg Eisen pro recommandéierter Dagesportioun. Dës Recommandatioun ass kee gesetzlechen EU-Héchstwäert, deen allgemeng verbindlech ass.

D'Europäesch Autoritéit fir Liewensmëttelsécherheet (EFSA) huet fir Eisen keng allgemeng gülteg toleréierbar iewescht Grenz fir d'Gesamtopnam festgeluecht.

Méi héich Eisenquantitéite ginn deelweis am medezinesche Beräich agesat. Esou Behandlungen ënnerscheede sech vun der allgemenger Nahrungsergänzung a sollte fachlech begleet ginn.

Eng iwwerméisseg Eisenopnam kann ënner anerem Iwwelzegkeet, Bauchwéi, Verstopfung oder Duerchfall verursaachen. Bei bestëmmte Krankheete mat enger erhéichter Späicherung vun Eisen kann zousätzlech opgehollent Eisen besonnesch problematesch sinn.

Eisen huelen: Wat ass ze beuechten?

D'Opnam vun Eisen aus Präparater kann duerch Moolzechten an aner Inhaltsstoffer beaflosst ginn.

A medezineschen Annamprotokoller ginn Eisesalzer dacks onofhängeg vun de Moolzechten agesat, well bestëmmte Bestanddeeler vun der Liewensmëttel d'Opnam verréngere kënnen. Bei engem empfindleche Mo kann d'Verdréiglechkeet awer ageschränkt sinn.

Och Wiesselwierkunge mat Medikamenter si méiglech. Dozou gehéieren zum Beispill bestëmmten Antibiotiken a Schilddrüsemedikamenter.

Dofir sollten den Zäitpunkt vun der Annam, d'Quantitéit an d'Dauer bei enger vun engem Dokter festgestallter Ënnerversuergung no der medezinescher Recommandatioun festgeluecht ginn.

Op wat sollt ee beim Kaf vun Eisenpräparater oppassen?

• Eisequantitéit: Déi tatsächlech Quantitéit un elementarem Eisen pro Dagesportioun iwwerpréiwen.
• Eiseverbindung: Tëscht Bisglycinat, Sulfat, Fumarat oder Gluconat ënnerscheeden.
• Verdréiglechkeet: Méiglech Mo-Daarm-Beschwerden an individuell Viraussetzunge berücksichtegen.
• Zousätzlech Inhaltsstoffer: Verschidde Präparater enthalen Vitamin C, Folat oder Vitamin B12.
• Gesamtzoufuhr: Eisen aus Multivitaminen a weideren Nahrungsergänzungsmëttel mat arechnen.
• Medezinesche Bedarf: Héichdoséiert Eiseprodukter net ouni bestätegt Indikatioun benotzen.

Heefeg Froen iwwer Eisen

Wat ass besser: Eisenbisglycinat oder Eisensulfat?

Béid Verbindunge kënnen Eisen liwweren. Fir Eisenbisglycinat ginn et a bestëmmte Studien Hiweiser op eng besser Verdréiglechkeet. Eisensulfat ass gutt ënnersicht an dacks méi bëlleg. Et ass net genuch beluecht, datt eng Verbindung allgemeng besser ass.

Kann een den Eisenbedarf vegan decken?

Jo. Hülsefriichten, Vollkarprodukter, Som a bestëmmt Geméiszorte liwweren Eisen. Well planzlecht Eisen anescht opgeholl gëtt, sinn d'Kombinatioun mat Vitamin-C-räiche Liewensmëttel an eng gëeegent Zoubereedung besonnesch wichteg.

Hëlleft Eisen géint Middegkeet?

Eisen dréit zur Verréngerung vu Middegkeet an Ermiddung bäi. Zousätzlech Eisenpräparater sinn awer keng allgemeng Behandlung géint Middegkeet. Bei unhuelende Beschwerde sollten déi méiglech Ursaache medezinesch ofgekläert ginn.

Ass Eisenmangel datselwecht wéi Bluttaarmut?

Nee. D'Eisereserve kënne schonn niddereg sinn, ier eng Eisenmangelanämie entsteet. Fir den Ënnerscheed festzestellen, ginn ënner anerem Ferritin, Hämoglobin a weider Laborwäerter erugezunn.

Sollt een an der Schwangerschaft Eisen anhuelen?

An der Schwangerschaft ass den Eisenbedarf erhéicht. Ob eng zousätzlech Annam néideg ass a wéi eng Quantitéit gëeegent ass, sollt op Basis vun der individueller Versuergung medezinesch beurteelt ginn.

Quellen

• Däitsch Gesellschaft fir Ernärung – Referenzwäerter fir Eisen
• DGE – Froen an Äntwerten iwwer Eisen, Liewensmëttel an Eisenopnam
• Bundesinstitut fir Risikobewäertung – Eisen a Liewensmëttel an Nahrungsergänzungsmëttel
• Éisträichescht Gesondheetsportal – Eisen: Bedarf a Liewensmëttel
• Amerikanesch Gastroenterologesch Associatioun – Eisenpräparater am medezinesche Verglach
• Systematesch Iwwersiichtsaarbecht – Eisenbisglycinat am Verglach mat aneren Eisenpräparater
• Europäesch Unioun – Veruerdnung (EU) Nr. 432/2012: Zougeloossen Aussoen iwwer gesondheetlech Virdeeler